30 maart 2018 Ralf

Materials Matter

circulair bouwen

In de vorige blog gaf ik u een korte introductie op het fenomeen “circulair bouwen”. Deze keer geef ik u een uiteenzetting waarom een focus op alleen de technologische kringloop een gemiste kans is voor de bouw en waarom biobased bouwen meer aandacht verdient.

Als we nog eens goed kijken naar het schema van de Ellen MAcArthur foundation dan zie we bij de technologische kringloop toch nog een externe factor op duiken in de kringloop: Mining & Materials Manufacturing. Simpel gezegd betekent dit in de praktijk dat als je alle stappen van de technologische kringloop hebt doorlopen en een materiaal echt op is je dan pas weer nieuwe grondstoffen gaat introduceren. Strikt genomen is daarmee de technologische kringloop meer een geoptimaliseerd lineair proces waarbij de factor tijd de CO2 hypotheek uitsmeert over een lange afbetaal periode. In de verschillende milieuprestatieberekeningen gaat men voor een woning uit van een gemiddelde levensduur van 75 jaar. En laten we eerlijk als we naar onze historische gebouwen kijken kan dat nog weleens veel langer zijn. Dus voordat onze betonvloer of metselwerk gevel voor hergebruik beschikbaar zijn, zijn we een aantal decennia onderweg. Daarna kun je nog “Refurbishen” en “Recyclen” en je bent zo een eeuw verder voordat je nieuwe grondstoffen nodig hebt. Heel mooi! Zou je zeggen.

Circulair bouwen is echter een middel en geen doel. En voor welk doel wil je circulair bouwen? Dat is waar het doorgaans mistig wordt in de discussie.

Menig ontwikkelaar of beleidsmaker zet circulair bouwen op de agenda als onderdeel van de oplossing van ons klimaatprobleem en de afspraken die we in Parijs met elkaar hebben gemaakt. Complete woningen of wijken worden demontabel of zelfs remontabel gebouwd en elk materiaal heeft een paspoort zodat straks over een jaartje of 100 ze makkelijk terug te vinden zijn. Super. Echter er worden op dit moment vaak nieuwe materialen toegepast binnen het technisch circulair bouwen. Bij de winning van de grondstoffen treedt milieuschade op en bij de productie komt CO2 vrij. De impact op het klimaat van deze nieuwe materialen is dan ook nu en niet over 75 jaar of meer.

De huidige inzet van het middel “technologisch circulair bouwen” levert met andere woorden pas in de toekomst een bijdrage aan het doel CO2 vermindering of beperking van milieuschade. Met het oog op de afspraken van Parijs 43 jaar te laat.

Biobased bouwen heeft de potentie een echte bijdrage te leveren aan de gestelde klimaatdoelen. Materialen zoals hout, vlas en hennep slaan CO2 op om maar eens met het meest voor de hand liggende te beginnen. Ze zorgen tijdens de groei voor onze zuurstof en zijn onderdeel van onze ecosystemen en dragen bij aan biodiversiteit. Hennep bijvoorbeeld heeft ook nog eens een snelle en efficiënte groei en kan als rotatiegewas worden toegepast. Menig Biobased natuurvezel is snel hergroeibaar en dat is interessant voor de bouw omdat daarmee voldoende en diverse volumestromen bouwmateriaal voor handen zijn. Je huis wordt een waar CO2 opslagdepot. En als over zeg 300 jaar je huis op is dan neemt de natuur haar materialen weer op in haar eigen mooie en efficiënte kringloop waar afval weer voedingstof is voor de nieuwe generatie biobased bouwmateriaal.

Biobased bouwen sluit daarmee als middel perfect aan bij het doel van Parijs zonder dat het de CO2 hypotheek 75 jaar of meer doorschuift. De volgende keer vertel ik je wat jij als bewoner hebt aan biobased bouwen.