30 oktober 2018 Ralf

Dampopen bouwen

dampopen bouwen

Ok als ik biobased ga bouwen wat levert mij dat dan op als bewoner in vergelijking met de traditionele materialen? Een terechte vraag. Het snelle antwoord: Je kan dan dampopen bouwen en dat draagt bij aan gezond binnenklimaat. Maar let op je hebt dampopen bouwen en je hebt dampopen bouwen. Maar laten we bij het begin beginnen wat is dampopen bouwen?

Dampopen bouwen betekent eigenlijk niets meer of minder dan dat je een gevelpakket neerzet waar damp ofwel leefvocht makkelijk doorheen kan en aan de buitenlucht kan verdampen. De gedachte is dat dampopen constructies daarmee bijdragen aan gezond binnenklimaat met een vrij constante luchtvochtigheid dusdanig dat je minder afhankelijk bent van hightech ventilatiesystemen of dergelijke systemen veel eenvoudiger uit te voeren zijn.

Of een materiaal dampopen is of niet wordt uitgedrukt in de Sdwaarde. Dit is de µ-waarde van een materiaal (dimensieloos getal) x de dikte van het materiaal. In Nederland hanteren we de vuistregel dat materialen met een Sd ≤ 0,2 m dampopen zijn, een materiaal dampdoorlatend is tussen 0,2 m < Sd < 3 m en een materiaal niet dampdoorlatend is bij een Sd ≥ 3 m. Hierbij moet worden opgemerkt dat dit slechts een beoordelingsrichtlijn is (BRL 4708 voor folies) en dat er geen uniforme Europese normen voor zijn. In België bijvoorbeeld zal je andere bandbreedtes aantreffen dan bij ons.

En het ontbreken van een uniforme norm (voor zover dat mogelijk is) daar wordt door producenten handig gebruik van gemaakt. Met enige regelmaat krijg ik oplossingen van klanten aangedragen: Kijk ik heb een materiaal gevonden dat vrij dun is, super goed isoleert én dampopen is. Meestal gaat het dan om een hardschuimisolatie. Als je de technische documentatie dan zorgvuldig bestudeert blijkt vaak dat de cachering van de hardschuimisolatie (de aluminium toplaag) is geperforeerd en dus “dampopen”. De claim van hardschuimisolatie producenten is met de Sd formule µ x d vaak al snel onderuit te halen. Bij een goed geïsoleerde woning zit je vaak in de bandbreedte van Sd ≥ 3 m. Zeker niet dampopen! Maar goed ga daar als opdrachtgever maar aanstaan om dat uit de foldertjes te halen…

Maar hoe zit het dan met de minerale wollen, die zijn toch wel dampopen? Dat klopt minerale wollen zijn net als alle natuurlijke biobased isolatiematerialen dampopen. Met één verschil. Ze kunnen geen vocht bufferen. Huh wat, is dat belangrijk dan? Jazeker, in de praktijk zal er in een dampopen constructie onder bepaalde condities damp condenseren. Iets waarvan we geleerd hebben dat we daar in een constructie voor moeten oppassen en zeker bij een houtskelet constructie. Vandaar dat houtskeletconstructies met een minerale wol ook altijd voorzien worden van een dampdichte laag aan de warme zijde van de constructie. Zo kan er geen vocht in de constructie en daar condenseren met alle gevolgen van dien. Maar ja dan heb je weer geen dampopen constructie waar je als bewoner een fijn leefklimaat aan overhoudt.

Natuurlijke materialen als houtvezel, hennep, vlas, stro en kalkhennep kunnen door hun open celstructuur juist prima vocht bufferen en hebben in correct uitgevoerde dampopen constructie dan (in de meeste gevallen) geen dampdichte folies nodig waardoor je daadwerkelijk in een zogenaamd “ademend huis” woont.

Zo zie je het is toch best goed opletten als je dampopen wilt bouwen. De claim “dampopen” in de foldertjes zegt lang niet alles en dan is het ook nog eens fijn als je isolatiemateriaal vocht kan bufferen. Heb je dat allemaal goed voor elkaar ja dan en alleen dan kun je er zeker van zijn dat de gebruikte bouwmethode van je huis bijdraagt aan een comfortabel en gezond binnenklimaat.